Pismo
7 wspaniałych – książki dla dzieci do poczytania w wakacje
Początek lata to dla dzieci wyjątkowy czas – pełen radości, odpoczynku i beztroskich dni. Chwile spędzane w podróży, na plaży czy leniwe popołudnia zachęcają do tego, by sięgnąć po książkę. Oto lista siedmiu wspaniałych tytułów dla dzieci, które warto spakować do wakacyjnego plecaka.
Latoratura
Przedwczoraj, czyli rok temu, 1 lipca 2025, powstała nowa instytucja kultury – Dom Literatury w Gdańsku. W środę 1 lipca 2026, czyli faktycznie przedwczoraj, spotkaliśmy się na rocznicowym torcie w tymczasowej siedzibie Domu Literatury przy Długiej 35.
Demony
Na środku polany stoi kamienny stół, pradawny ołtarz, który w zimnym głazie skrywa magiczną moc. Fritz ułożył na nim kilka przedmiotów: cienki i ostry srebrny sztylet, bryłkę węgla, niewielkie lustro, fragment czerwonego sznura, pęk ziół, dwie czarne świece.
Na cztery ręce: Typy stereo
Nie odkryję Ameryki, gdy powiem, że wraz ze zmianą szerokości geograficznej zmieniają się nie tylko krajobrazy, klimat czy kuchnia, lecz także to, jak język, odbijający niczym w lustrze nasze przyzwyczajenia, uprzedzenia i stereotypy, oddaje rzeczywistość.
Przelećmy przez lata dwudzieste – te czy inne
Co sprawia, że warto zwrócić uwagę na Ćmę? W sytuacji, gdy rynek komiksowy w Polsce jest mocno nasycony, a różnych realizacji konwencji superbohaterskiej mamy naprawdę wiele, coś jednak wyróżnia zeszytową serię pisaną przez Tomasza Grodeckiego.
Tam, gdzie dzieje się coś ważnego
Rozmowa z Antonim Pawlakiem, poetą oraz wieloletnim rzecznikiem prasowym prezydenta Pawła Adamowicza. Na jesień zapowiadana jest jego nowa książka poetycka, zatytułowana Miłość, śmierć i parę innych drobiazgów, która ukaże się nakładem Instytutu Mikołowskiego.
Z poematu „Zanim skończy nam się człowiek”
ludzkość chwilowo zajęta jest samobójstwem
i muszę na to patrzeć
Z poematu „Kobieta, w którą wpisane jest koło”
mogłybyśmy nawzajem przeszczepić
swoje narządy, oddać sobie krew
wówczas stałybyśmy w ulewie równo
Goń cielę albo idź w dołek
Rozmowa z Izabelą Dłużyk, rejestratorką dźwięków natury, zwłaszcza ptaków, tłumaczką, autorką książki Symbolizm dźwiękowy w polskiej, rosyjskiej, brytyjskiej i hiszpańskiej literaturze dziecięcej (2025).
Czytanie ze słuchu
Postać młodej pracowniczki poczty pojawia się w twórczości Anieli Kallas co najmniej dwukrotnie – nie tylko w Mętach, lecz także w powieści Pośród bezdroży. Również i tam główna bohaterka, ekspedytorka Róża, stwierdza: „potrafię nawet czytać ze słuchu”.
Haiku na cztery pory roku: Wiosna
żółte żonkile
staruszek z transparentem
pyta o drogę
Najpierw poezja, później rewolucja
Odkładaliśmy temat poezji na przyszłość, najlepiej na Świętego Dygdy. Jednak mimo kilku skutecznych uników w końcu stanęliśmy przed ścianą nie do przeskoczenia, która zwie się Europejski Poeta Wolności. Nie mogliśmy dłużej udawać, że wydarzenia poświęcone liryce nie istnieją.
Oczekiwanie
Błyskawicznie i nieubłaganie znaleźliśmy się w wyjątkowo pięknym momencie roku. Bywa piękny w wielu miejscach, ale u nas – nad morzem – jest szczególny.
Skarb, który ma swoją cenę
Rozmowa z Agatą Królak, ilustratorką, projektantką, edukatorką, autorką książek obrazkowych.
Lęki inspirowane politycznie
Rozmowa z Maciejem Falkowskim, autorem reportażu Nasi Niemcy, publikowana w ramach cyklu „Lęk przed Niemcem”, który jest próbą zrozumienia, z czego wynika polski brak akceptacji niemieckiej historii dzisiejszych polskich ziem.
Na cztery ręce: NFZ, czyli Boska komedia w kolejce
Każdy tam był, każdy widział, a jeśli nie, to prędzej czy później każdy tam trafi. Limbo rejestracji, epopeja limitów, labirynt skierowań, czyściec poczekalni, numerek przeznaczenia, sąd ostateczny komisji i wreszcie SOR – ostatni krąg piekła.
Czar VHS-ów
Rozmowa z Grzegorzem Fortuną jr. – badaczem kina gatunkowego, popkultury i polskiej transformacji, dyrektorem programowym Octopus Film Festival – o jego książce „Elektroniczny bandyta. Rynek wideo w Polsce okresu transformacji” (2025).
![[sztuka jest…]](https://miastoliteratury.com/wp-content/uploads/2026/05/sztuka_cali_mszymanska-656x376.jpg)
[sztuka jest…]
sztuka jest tak użyteczna jak egzystencja świata. obie są powstaniem – przeciw zachłannej ekspansji nicości w tak wielu odsłonach bycia niczym.
![[narastająca powaga…]](https://miastoliteratury.com/wp-content/uploads/2026/05/narastajaca_cali_rezulak-656x376.jpg)
[narastająca powaga…]
narastająca powaga meksykańskiego chłopca, który przygotowuje swoje miejsce pracy jak ktoś, kto wyciera kurz z krawężników, zamiata dachy i wietrzy ulice…
Wizjonerzy. Artyści chicanx ponownie w Gdańsku
W 2022 roku Carlos Morton napisał komedię muzyczną osnutą wokół historii Gdańska, pierwszą oryginalną sztukę chicanx napisaną i wystawioną w Polsce. 27 maja 2026 roku będzie można zobaczyć jego stworzony wspólnie z Herbertem Siguenzą monodram Diego Rivera: His Story.
Sztuka, na którą nie ma sposobu
Totart. Kolektyw artystyczny, który urodził się w roku 1986 i nie wiadomo kiedy umarł, choć wszyscy wiedzą, że już od dawna nie żyje. Awangardowy byt studencki wyprodukowany przez schyłkowe PRL-owskie korytarze Uniwersytetu Gdańskiego.
Przemoc rewolucji i zachodni kolonializm
„Wszyscy chodzimy po wulkanie” – jeśli Maximilien Robespierre rzeczywiście, jak mu się przypisuje, wypowiedział te słowa, to okazały się one prorocze. Stanowiły projekcję tego, co nastąpiło dopiero w XIX stuleciu, a przez Narcisse’a-Achille’a de Salvandy zostało nazwane „tańcem na wulkanie”.
wszyscy chcą kochać
„otku nie bij maciory”
oczy jak luksfery
kobieta w stajni miłości szukała
faLOViEc
wołali na niego Andrzej
bawił się chętnie i często zapominał wracać do domu
z zawodu był artystą
Mystery Kaszub
Na terenie Gdańska grasuje postać zwana Mystery Kaszub. Służby miejskie oraz Policja nie potrafią niczego powiedzieć na temat jej tożsamości ani intencji. Jeśli ktokolwiek z Państwa miał z tą postacią kontakt, prosimy o wiadomość.
Ostatni pająk
Zanim zniknął, Natalia codziennie go obserwowała. Wiatr wywijał siecią w górę i w dół. Pająk nic sobie z tego nie robił. Ukrzyżowany pośrodku sieci trwał jak Budda, majestatyczny bożek obojętny na ruch całego świata.
Artysta umiera, kiedy umiera w nim dziecko
Rozmowa ze Stefanem Chwinem o jego najnowszej powieści „Piratki. Przygody trzech kobiet na wyspach Archipelagu San Juan de la Cruz”.
Rozkrzacza się wiosenność
Maj jest pod tym względem zdeterminowany – nie ma już w sobie niepewności kwietnia. Nie pyta, czy można. Po prostu rozkrzacza się, bujniej, głośniej i coraz gwałtowniej.
7 wspaniałych – książki dla dzieci, które warto przeczytać
Poznajcie „7 wspaniałych”, które zachwycą zarówno dzieci, jak i dorosłych. To książki, które bawią i wciągają w wir przygody, ale też przemycają wiedzę o świecie, przyrodzie i emocjach. Idealnie sprawdzą się podczas majówkowego wyjazdu lub wiosennego pikniku w parku.
Non fiction, czyli obrazy, widok z okna i złoty ibis
Nasza poprzednia teksto-ilustracyjna interwencja była o mękach pisania i nieczytaniu książek. Chodziło głównie o powieści, o światy zrodzone w umysłach pisarzy – o tak zwaną literaturę piękną. Dlatego tym razem postanowiliśmy upomnieć się o tę drugą, inną: niepiękną (szpetną?) literaturę.
Na cztery ręce: Realpolitik
Gdy w przedświątecznym mainstreamie jajka mieszają się z bombami, baranki z ruinami, a mazurkowy lukier lepi się od lęku, mówię – wylogowuję się z polityki. Jednak w głowie wciąż kołacze banalne pytanie: dlaczego jest właśnie tak?
wróbel
Zwycięski utwór zaprezentowany 25 lutego 2026 roku podczas kolejnej rundy Slamu na Długiej.
