Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy. Na podstawie eseju Kory Tei Kowalskiej | Spotkania performatywne

  • 12.12.2025 | 19:00
Mieliśmy przyjemność zaprosić Was na kolejne czytanie performatywne. Tym razem reżyser, aktor i pedagog Piotr Biedroń sięgnął po książkę Kory Tei Kowalskiej „Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy”.
Książka Kory Tei Kowalskiej z niezwykłą czułością wydobywa sens z rzeczy najzwyklejszych. Autorka przygląda się światu przedmiotów: porzuconych, znalezionych, przypadkowych. Tych, które leżą w zaułkach podwórek, zalegają dno szuflad, kryją się w piwnicach lub na granicy widoczności. Każdy z nich — kawałek plastiku, odprysk szkła, fragment zabawki, metalowy drobiazg — niesie ze sobą ślad czyjegoś życia, czasu, gestu. Kowalska traktuje te rzeczy nie jako śmieci, ale jako mikro-archiwa codzienności: świadków historii małych, prywatnych, często pomijanych.
Jej język jest sensualny — pełen zapachów wilgotnych korytarzy, odgłosów podwórek, chropowatości znalezisk wyciąganych z ziemi. To literatura powolnego patrzenia, literatura dotyku, która uczy uważności na to, co zwykle przechodzi niezauważone.
W czytaniu performatywnym książka ożyła dzięki interpretacji studentów Studium Wokalno-Aktorskiego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Młodzi wykonawcy wnieśli do tekstu energie, świeżość i intensywność patrzenia, która idealnie korespondowała z duchem eseju. Ich głosy i obecność sceniczna wydobyły z „Patrz pod nogi” nie tylko refleksję, ale także rytm – puls drobnych znalezisk, dynamikę ruchu, zmysłowość obserwacji.
Wydarzenie stało się spotkaniem z książką, która pokazuje, że świat można poznawać także poprzez najmniejsze elementy: przedmioty znalezione przypadkiem, fragmenty rzeczywistości schylonej, cichej, ale pełnej znaczeń. To opowieść o tym, że historia bywa ukryta tuż pod stopami – wystarczy tylko spojrzeć.
Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy
Kora Tea Kowalska, archeolożka, kulturoznawczyni i kolekcjonerka, w pasjonującym eseju bada, co powoduje, że w muzealnych lub prywatnych gablotach niektóre przedmioty umieszczamy chętniej niż inne. Proponuje własne zasady kolekcjonerstwa, by zaraz z nich zakpić. Sięga do swoich doświadczeń i wędrówek po rubieżach i piwnicach rodzinnego Gdańska, a niepoliczalna materia, pogrążająca się w entropii, zachwyca ją abstrakcyjnym pięknem.
W rzeczach dostrzega powidok dawnego świata. Tropi historie ukryte w drobiazgach, a ich wzajemne powiązania pozwalają jej zrekonstruować ułamki codzienności zwykłych ludzi. 
Reżyseria: Piotr Biedroń
Scenariusz: Małgorzata Fijas
Wystąpią:
Maksym Androszczuk
Ignacy Bach
Maria Godlewska
Antonina Jenżak
Jakub Jung
Paweł Lewandowski
Oliwia Miś
Barbara Papis
Julian Zbudniewek
Wydarzenia z cyklu „Spotkania performatywne”, w ramach którego poszukujemy nowego formatu prezentacji literackiej. W warunkach delikatnie teatralnych co miesiąc wystawiamy inny tekst. Materiał do naszych gdańskich spotkań wybieramy przekornie. Chcielibyśmy z czasem ułożyć z postaci i dzieł tutaj prezentowanych osobną konstelację trójmiejskich zjawisk literackich. Ale także testować różne gatunki i formy literackie – od prozy przez wiersze, teksty akademickie, eseje po literaturę non fiction.

Piotr Biedroń – aktor teatralny i filmowy, absolwent PWST w Krakowie, od 2011 roku w zespole Teatru Wybrzeże. „Mówi otwarcie – kocham teatr i jest dla mnie jak nałóg”. Grał m.in. w „Przedwiośniu”, „Kto się boi Virginii Woolf”, „Amatorkach”, „Śmierci komiwojażera”. Nagradzany za rolę Macieja Palucha w spektaklu „Piękna Zośka” Marcina Wierzchowskiego oraz Konrada w „Wyzwoleniu” Jana Klaty. Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska dla Młodych Twórców Kultury. Zajmuje się także pracą pedagogiczną w Studium Wokalno-Aktorskim im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Współpracuje z Teatrem Szekspirowskim oraz Uniwersytetem Gdańskim. Wyreżyserował kilka dyplomów i spektakli studenckich, czytań performatywnych, ostatnio reżyserował w Teatrze Nowym w Poznaniu.

Kora Tea Kowalska – archeolożka i kulturoznawczyni, wykładowczyni akademicka. Zajmuje się teorią i praktyką kolekcjonerstwa. Współpracuje z wieloma instytucjami kultury, współtworząc kolekcje, projekty kulturalne, wystawy i instalacje artystyczne. Jest autorką tekstów z zakresu historii kultury materialnej, zajmuje się także historią dizajnu oraz dokumentacją zabytków powojennego modernizmu. Kolekcjonerka rzeczy wyrzuconych i nieoczywistych, ekspertka w programie telewizyjnym o antykach i kolekcjonerach oraz autorka strony @odrzeczysklad.

udostępnij: